HISTORIA KLUBU DO 2008 r

 

Kmdr rez. prof. dr hab Jerzy Przybylski


40 lat działalności Klubu Turystyki Górskiej „Wierchy”
Oddziału PTTK Marynarki Wojennej
(1968 – 2008)

 Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" Oddziału PTTK Marynarki Wojennej powstał
w lutym 1968 roku. Początkowo posiadał nazwę: Klub Turystyki Górskiej i Narciarskiej "Wierchy", a wśród jego pierwszych członków założycieli było 18 żołnierzy zawodowych (oficerów, chorążych i podoficerów) i członków ich rodzin oraz pracowników cywilnych marynarki wojennej – zapaleńców górskich wędrówek i zjazdów narciarskich. Średnia wieku założycieli klubu nie przekraczała 35 lat.
 Organizatorami klubu byli komandorzy: Franciszek Czerski, jego pierwszy prezes
i Zdzisław Radomski – sekretarz zarządu.
 Swoją turystyczną, a jednocześnie krajoznawczą działalność klub rozpoczął już
w marcu 1968 roku, organizując obóz narciarski na Szrenicy, w którym pod kierownictwem Franciszka Czerskiego uczestniczyło 12 jego członków. Po udanym starcie oraz udziale
w kilku imprezach turystycznych organizowanych przez Oddział PTTK Marynarki Wojennej wtargnął do klubu wirus stagnacji, w wyniku czego ograniczona została znacznie jego działalność.
 Z letargu organizacyjnego klub został wyprowadzony wiosną 1972 roku przez ówczesnego prezesa Oddziału PTTK MW kmdr. porucznika Stanisława Dzierżaka. Wówczas też prezesem klubu noszącego już nową nazwę Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" został komandor Zdzisław Radomski, a sekretarzem zarządu – Jan Nowicki. Członkami klubu byli wówczas m.in. tacy oficerowie jak: Franciszek Czerski, Stanisław Dzierżak, Władysław Maj, Tadeusz Radziun, Edward Wilczek, Henryk Obecny, Zdzisław Bielski, Tadeusz Rutkowski, Włodzimierz Burak, Stanisław Rogalski oraz pracownicy cywilni z jednostek marynarki wojennej: Krystyna Plaskaty, Andrzej Tokarski, Krystyna Tokarska i Lucjan Pilarczyk.
 W pierwszym półroczu 1972 roku członkowie klubu aktywnie włączyli się do udziału w imprezach turystycznych organizowanych przez inne ówczesne kluby Oddziału PTTK Marynarki Wojennej, wśród których wyróżniały się kluby turystyki pieszej "Marwojki", "Bąbelki" i "Deptusie". W 17 niedzielnych wycieczkach pieszych i rowerowych organizowanych przez te kluby po ziemi gdańskiej wzięło wówczas udział łącznie 88 osób
(w tym kilku członków klubu uczestniczyło w tych imprezach kilkakrotnie).
 Najważniejszą własną i udaną imprezą turystyczną, krajoznawczą i edukacyjną, zorganizowaną przez działaczy KTG "Wierchy" w 1972 roku był obóz wędrowny
w Bieszczadach, w którym uczestniczyło 30 osób, w tym 21 spośród 23 ówczesnych członków klubu. Pozostałe 9 osób to członkowie Klubu Turystyki Pieszej "Marwojek". Kierownikami obozu byli: Zdzisław Radomski, Henryk Wacewicz i Wilhelm Weber. Uczestnicy obozu odbyli 7 wycieczek pieszych po Bieszczadach a ponadto zwiedzili jadąc autokarem służbowym z Gdyni do Dołżyc nad Solinką – gdzie mieściła się ich baza wypadowa – takie historyczne obiekty, jak: kwatera Hitlera pod Kętrzynem, Bazylika w Świętej Lipce, zabytki Białegostoku, Białowieżę, Dęblin, Sanok, a w drodze powrotnej do Gdyni: Łańcut, Sandomierz i Żelazową Wolę.
 

W 1973 roku członkowie klubu (łącznie 210 osób) wzięli udział w 18 pieszych wycieczkach niedzielnych organizowanych przez zarząd klubu lub Oddziału PTTK MW po ziemi gdańskiej oraz w Rajdzie Narciarskim Wzgórzami Szymbarskimi, V Rajdzie "Szlakiem pancernych", I Ogólnopolskim Rajdzie Okrętowców i XIX Ogólnopolskim 1 Majowym Rajdzie Świętokrzyskim (12 członków klubu). 
 Latem 1973 roku w dniach od 1 do 15 sierpnia 29 członków KTG "Wierchy" uczestniczyło w ramach drugiego obozu górskiego w wędrówkach pieszych po Beskidzie Zachodnim. Z rejonów dwóch obozów zorganizowanych w Kobieloniu i Czornsztynie uczestnicy wędrówki zwiedzili część Beskidu Śląskiego, Żywieckiego, Sądeckiego, Pienin 
i Gorców. 
 We wrześniu 1973 roku 11 członków KTG "Wierchy": Ewa i Władysław Maj, Zdzisław Radomski, Jerzy Badowski, Jadwiga i Jan Nowicccy, Marek Smułka, Stanisław Kazała, Marek Kowalski oraz Maria i Tadeusz Rutkowscy odbyli z bazy w schronisku Mazowaniec 23 całodzienne wycieczki w Tatrach Wysokich i Zachodnich, wchodząc m.in. na szczyty: Rysy, Mięguszewiecki Szczyt Czarny, Zawrat, Świnicę, Kozi Wierch, Granaty. Część grupy: Zdzisław Radomski, Stanisław Kazała, Marek Kowalski i Marek Smułka 
w okresie od 18 do 20 września z bazy w Tatrzańskiej Łomicy odbyli wędrówkę po Tatrach Słowackich i zaliczyli wejścia m.in. na: Krywoń, Łomnicę, Czerwoną Ławkę i Huby Wierchitę. 
 W styczniu 1974 roku prezesem klubu został wybrany kmdr porucznik Władysław Maj, który pełnił swoje obowiązki na tym stanowisku aż do 6 stycznia 1983 roku. 
W zarządzie klubu pracowali wówczas również: Zdzisław Radomski, Włodzimierz Burak 
i Wilhelm Weber, Henryk Wacewicz, Maria Rutkowska i Kazimierz Budzianowski. 
 W 1974 roku zarząd klubu zorganizował 34 wycieczki niedzielne na szlakach turystycznych województwa gdańskiego, w których łącznie uczestniczyło ponad 300 osób. Ponadto przedstawiciele klubu uczestniczyli w II Rajdzie Szlakiem Czerwonogwiezdnych, Rajdzie "Wędrówki Kaszubskie", XX Ogólnopolskim Rajdzie Świętokrzyskim i w VIII Zlocie Młodzieży Wojskowych Kół PTTK. 
 Podobnie jak w poprzednich latach 25 członków klubu uczestniczyło w górskim obozie wędrownym, tym razem 300 kilometrowym pasmem Sudetów, zwiedzając Karkonosze wraz z Górami Izerskimi, Góry Stołowe i grupę Śnieżnika wraz z Górami Złotymi. Wyprawą w Sudety kierowali: Władysław Maj, Henryk Wacewicz i Włodzimierz Burak. Czterech członków klubu odbyło ponadto wędrówki po: Tatrach Słowackich, wchodząc m.in. na: Gerlach, a 6 członków klubu wędrowało przez 10 dni po Tatrach Polskich. 
 W ten sposób praktycznie w 1974 roku z końcem sezonu turystycznego nie było 
w Polskich Tatrach szczytu lub przełęczy oraz oznakowanych szlaków turystycznych na których nie było kilku członków KTG "Wierchy".
 W 1975 roku klub rozpoczął bardziej aktywną działalność na terenie województwa gdańskiego, organizując I Rajd "Po górach bez gór", podzielony na 12 etapów, a celem uczestniczących w nich turystów było dotarcie do miejscowości, w której nazwie występuje słowo "góra" lub "wzgórze", np. Góra Pomorska, Jastrzębia Góra i Łysa Góra. Trasę Rajdu liczącą 184 kilometry opracowali i oprowadzali po niej turystów Maria i Tadeusz Rutkowscy. Oprócz tego rajdu członkowie KTG "Wierchy" uczestniczyli także w imprezach organizowanych przez inne kluby Oddziału PTTK MW oraz Zarząd Wojewódzki PTTK w Gdańsku. Łącznie w 1975 roku 260 osób – członków klubu uczestniczyło w 45 niedzielnych imprezach turystycznych zorganizowanych w województwie gdańskim. 
 Ponadto 23 członków klubu uczestniczyło w 16. dniowym obozie wędrownym 
"Tatry¬–75", a rejon ich wędrówek obejmował obszar od Tatr Zachodnich do Orlej Perci. Trzech członków klubu: Władysław Maj, Tadeusz Rutkowski i Zdzisław Radomski walczyło 
w czerwcu 1975 roku w Sudetach o punkty do Dużej Srebrnej Odznaki Turystycznej. W tym celu szli przez Góry Izerskie, Halę Szrenicką, Śnieżkę, Kowary, Góry Sowie, Duszniki Zdrój, Góry Bystrzyckie do Bystrzycy Kłodzkiej. 
 W 1976 roku Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" kontynuował działalność turystyczną na wybrzeżu, organizując II Rajd "Po górach bez gór". Rajd o długości 130 km obejmował 9 etapów, a wzięło w nim udział 215 osób spośród członków klubu. Podobnie jak w poprzednich latach 8 członków klubu uczestniczyło w sześciodniowym Ogólnopolskim 
1 Majowym Rajdzie Świętokrzyskim, a 3 osoby walczyły w Beskidach o punkty do Dużej Złotej Odznaki GOT.
 We wrześniu zarząd klubu podobnie jak w ubiegłych latach zorganizował dla 32 członków obóz wędrowny, pod kierownictwem Władysława Maja, Stanisława Kazały 
i Romualda Tyszkiewicza "Bieszczady–76". 
 W drugiej połowie września 4 członków klubu korzystając z bazy w Domu Turysty Zakopane przez 9 dni wędrowało po Tatrach Polskich i Słowackich, wchodząc m.in. na Sławkowski Szczyt, Kobyli Wierch, Skalne Wrota i Łomnicę. W końcu 1976 roku KT "Wierchy" otrzymał dyplom Oddziału PTTK MW za zajęcie I miejsca w imprezie "Śladami pradolin", w której uczestniczyło 18 członków klubu. 
 W latach 1977–1978 klub kontynuuje wycieczki po wybrzeżu, organizowane wspólnie z Klubem Turystyki Pieszej "Marwojek". W 1977 roku w 24 niedzielnych wycieczkach uczestniczyło 195 członków klubu, a 1978 roku w 19 imprezach 153 członków. Ponadto 
w obydwu latach członkowie klubu brali udział w kolejnych edycjach Ogólnopolskiego Rajdu Majowego w Górach Świętokrzyskich.
 Rok 1977 zapoczątkował nową formę turystyki uprawianej przez członków KTG "Wierchy". Zarząd klubu zorganizował wówczas dla 36 członków pierwszą w jego historii autobusową wyprawę do Rumunii pod hasłem "Karpaty–77". Kierownikiem tej wyprawy był Władysław Maj, kwatermistrzem Stanisław Kazała a lekarzem Romuald Tyszkiewicz. Trasa wyprawy prowadziła przez: Łódź–Kielce–Nowy Sącz–Kosice–Debreczyn–Timisoarę–Bukareszt–Petrosaż–Arad–Budapeszt–Zakopane–Gdynia. W czasie pobytu w Rumunii uczestnicy wyprawy poznali: Wyżynę Siedmiogrodzką, pasmo Gór Fogarskich, gdzie weszli na szczyty Meldevana (2543 m.n.p.m.), Negoi (2518 m.n.p.m.) oraz pasma Retezat, 
ze szczytem Peleaga (2509 m.n.p.m.). W Tatrach Słowackich Szczyt Wysoki (2511 m.n.p.m.) i Rysy (2499 m.n.p.m.). W czasie tej wyprawy uczestnicy zwiedzili Ogród Botaniczny 
w Bałcziku, wykuty w skale klasztor Aładze Monastyr, zabytki Warny, Nessebar, Budapeszt 
i Bielskie Jaskinie. Wyprawa ta była szczególną, zwłaszcza dla kierowcy autobusu "złapano"
w ciągu jej trwania aż 18 "gum".
 Kolejną autobusową wyprawę zagraniczną zarząd klubu zorganizował w sierpniu 1978 roku, pod hasłem "Rodopy 78". Trwała ona 20 dni, a uczestniczyło w niej 28 członków klubu. Wyprawą kierowali, podobnie jak w poprzednim roku: Władysław Maj, Stanisław Kazała, Romuald Tyszkiewicz. Wędrując po granitowych górach Riła uczestnicy wyprawy weszli na szczyty: Musała (2925 m.n.p.m.), Dmitrowa (1902 m.n.p.m.) oraz w marmurowych górach Piryn na szczyt Wichren (2914 m.n.p.m.).
 Zwiedzono również zabytki stolicy Bułgarii i miast: Velico, Tornovo, Burgas, 
i Rylski Monastyr. 
 W 1979 roku 186 członków KTG "Wierchy" uczestniczyło w 26 imprezach turystycznych organizowanych po ziemi gdańskiej, a ponadto 17 członków klubu uczestniczyło w XXV jubileuszowym Ogólnopolskim 1 Majowym Rajdzie Świętokrzyskim. 
 W 1979 roku zarząd klubu zorganizował kolejną autobusową wyprawę zagraniczną "Tatry–79" w Tatry Słowackie. W wyprawie tej, która trwała od 1 do 21 sierpnia uczestniczyło 38 osób. Bazą dla organizowanych górskich wycieczek był Eurocamping 
w Tatrzańskiej Łomnicy. Z bazy tej odbyto ogółem 31 wycieczek górskich, w różnych grupach przechodząc obok 23 stawów zdobyto 16 przełęczy i 10 szczytów, m.in. Krzywań (2594 m.n.p.m.), Rysy (2503 m.n.p.m.), Kasprowy Szczyt (2357 m.n.p.m.), Gerlach (2655 m.n.p.m.), Subryna (2378 m.n.p.m.). Równocześnie pomyślnie zrealizowano część krajoznawczą wyprawy. Zwiedzono szereg zabytków i obiektów kulturalnych: Słowackiego Raju, Smokowca, Łomnicy, Popradu, Presowa i Koszyc.  
 Wyprawę zakończono uroczyście w Zakopanym w Zespole Domów Wypoczynkowych "Regle", gdzie odbył się konkurs ze znajomości przebytych szlaków górskich, zabytków i kultury słowackiej. 
 W 1980 roku zarząd klubu zorganizował dwie wyprawy górskie: "Tatry–80" i "Alpy–80". Pierwsza zorganizowana została w Tatrach Polskich w dwóch turnusach: w sierpniu 
i wrześniu, w oparciu o bazę noclegową Zespołu Domów Wypoczynkowych "Regle" 
w Zakopanem. 20 uczestników wyprawy zdobyło 22 przełęcze i 40 szczytów, a wśród nich Mięguszeniecki Szczyt (2483 m.n.p.m.) oraz przeszło całą Orlą Perć i Liptowskie Muzy 
od Szpiglasowej po Gładką Przełęcz. 
 W wyprawie w Alpy od 13 lipca do 7 sierpnia uczestniczyli: Kazimierz Budzianowski, Stanisław Kazała i Jerzy Palusiak. Przebywali oni w Alpach Julińskich 
w Jugosławii, gdzie zaliczyli szczyt Tryglav (2863 m.n.p.m.) oraz w Alpach austriackich, gdzie zdobyli szczyt Grossglocner (3799 m.n.p.m.). Trasa ich podróży i wspinaczki obejmowała 5258 km i prowadziła z Gdyni przez Łódź, Kraków, Budapeszt, Zagrzeb, Riekę, Liens, Salzburg, Linz, Wiedeń, Brno, Wrocław, Gdynia. Uczestnicy zwiedzili również zabytki historyczne i kulturalne poszczególnych miast oraz miejsce urodzenia marszałka Broz Tito, park narodowy Pletvickie Jeziora, a także wspaniałe groty Postajne Jamy. 
 Ponadto członkowie klubu uczestniczyli w Rajdzie Świętokrzyskim (15 osób) oraz 
w 23 imprezach turystycznych na ziemi gdańskiej (290 osób). 
 W latach 1981–1982 aktywność turystyczna członków klubu została ograniczona, ale nie zamarła. Prezes klubu kmdr por. Władysław Maj wspólnie z Kołem PTTK nr 9 Oddziału PTTK MW zorganizował w lipcu 1980 r. 21–dniowy obóz wędrowny dla młodzieży pod hasłem "Tatry–82". Uczestniczyły w nim 24 osoby – dzieci kadry z garnizonu Wejherowo. Członkowie klubu (160 osób) uczestniczyli w tym roku w 10 wycieczkach niedzielnych po ziemi gdańskiej. Kmdr Jerzy Palusiak, jako pierwszy członek klubu, otrzymał w 1982 roku wyróżnienie i dyplom prezesa Oddziału PTTK MW za kronikę pt. "Wyprawa w Alpy – 80".
 W kolejnym dziesięcioleciu zarząd klubu kierowany w latach 1983–1988 przez kmdr. Henryka Wacewicza, a następnie Czesława Martynę (1988–1989), Halinę Dargacz (1989–1992), a od 10 stycznia 1992 roku przez kmdr. Andrzeja Probuckiego organizował podobnie jak w minionym piętnastoleciu wyprawy, rajdy, zloty i inne imprezy turystyczne na terenie ziemi gdańskiej, a także w Tatrach, Sudetach i Bieszczadach oraz za granicą. Organizatorami tych imprez, "ich duszą i motorem" byli przede wszystkim: Zdzisław Radomski, Tadeusz Rutkowski, Władysław Maj, Henryk Wacewicz, Włodzimierz Burak, Zdzisław Budzianowski, Jerzy Palusiak. Halina Dargacz, Wilhelm Weber, Stanisław Kazała, Romuald Tyszkiewicz, Andrzej Probucki i inni długoletni członkowie klubu. 
 Członkowie klubu w każdym roku uczestniczyli w Ogólnopolskim Rajdzie Świętokrzyskim (zawsze od 10 do 15 członków), w Centralnym Zlocie Aktywu Turystycznego Wojska Polskiego, w którym członkowie klubu w grupach 5–osobowych uczestniczyli od 1990 roku, w kuligach w Krzesznej (15–20 członków), w wycieczkach do Piaśnicy i innych miejsc pamięci narodowej (20–30 osób), w wędrówkach po Wzgórzach Szymbarskich (20–25 osób) i w niedzielnych wycieczkach po ziemi gdańskiej (każdorazowo 10–20 osób).
 Turystyczny obóz wędrowny w Tatrach pod kierownictwem Henryka Wacewicza 
i Zdzisława Radomskiego odbył się w 1983 roku (dla 20 osób); w 1984 roku (dla 18 osób); 
w 1985 roku (28 osób); w 1986 roku (30 osób); w 1988 roku (14 osób); w 1989 roku 
(14 osób); w 1990 roku (17 osób); w 1991 roku (14 osób); w 1992 roku (16 osób) i w 1993 roku (18 osób). Obóz wędrowny w Sudetach odbył się w 1984 roku (dla 28 osób) a obóz wędrowny w Karkonoszach w 1987 roku (dla 35 osób). 
 W latach 1983 – 1993 wiele uwagi zwracano w klubie na organizację imprez integrujących jego członków i sympatyków. Od 1984 roku organizowane są w klubie co roku karnawałowe bale przebierańców na Oksywiu lub bale "andrzejkowe", w których każdorazowo uczestniczyło aż do 2006 roku od 75 do 90 osób. Ponadto corocznie organizowano spotkania w Krzesznej i Paraszynie, związane z rozpoczęciem lub podsumowaniem działalności turystycznej. W spotkaniach tych uczestniczyło od 20 do 40 osób. 
 W omawianym 10–leciu do najbardziej prestiżowych dla klubu imprez o charakterze turystycznym i krajoznawczym należy zaliczyć wyprawę lotniczą, kolejową, autobusową i pieszą do Indii i Nepalu w 1987 roku oraz wycieczkę kolejową do Turcji w 1988 roku. 
 W dniach od 14 października do 27 listopada 1987 roku w wyprawie "Himalaje–87" pod kierownictwem Henryka Wacewicza uczestniczyło 15 członków klubu. Celem wyprawy było zwiedzenie wybranych miast w Indiach i Nepalu, poznanie charakterystycznych zabytków i życia codziennego ich mieszkańców oraz dotarcie do Himalajów – najwyższych gór świata. Trasa wyprawy prowadziła z Gdyni przez Warszawę do Delhi, Kathmandu, Trysali Bazar, Kyanijkg Gampa oraz wejście 2 listopada na szczyt Tsergo Ri (5032 m.n.p.m.). Byli tam Urszula Waleter–Adamska, Henryk Wacewicz, Jerzy Świtek, Marek Mastalarz, Marek Krzemiński, Walerian Straszewicz i Jerzy Kluszczyński. W tym samym czasie na szczyt Kie–Kiang (4500 m.n.p.m.) wszedł Jerzy Palusiak, który opisał przebieg całej wyprawy w okolicznościowym opracowaniu pt. "Pierze nad morzem chmur", wydanej przez siebie w 100 egzemplarzach w 1988 roku. Uczestnicy wyprawy zwiedzili ponadto Kathmund, Varenasi, Agrę i Dżajpur.
 We wrześniu 1987 roku kmdr. por. Władysław Maj, długoletni prezes KTG "Wierchy" i kwalifikowany Przewodnik Tatrzański, przebywał wraz z Kołem Przewodników Tatrzańskich im. Klimka Bachledy w górach Autaju Gobijskiego w Mongolii, gdzie wszedł na 3 szczyty o wysokościach 2864 m.n.p.m., 2809 m.n.p.m., i 2511 m.n.p.m. 
 W 1988 roku Oddział PTTK przy DOKP w Gdańsku oraz zarząd klubu KTG "Wierchy" zorganizował wycieczkę kolejową (kuszetką) dla 42 osób (w tym 22 osoby z KTG "Wierchy") po stolicach i miastach: Czechosłowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Grecji i Turcji. Kierownikiem wycieczki był kmdr. Jerzy Palusiak, kwatermistrzem Stanisław Kazała a lekarzem Romuald Tyszkiewicz. Przebywając w stolicach wymienionych państw po 2–3 dni, a w takich miastach jak: Saloniki, Larisa i Istambuł po 12–18 godzin uczestnicy wycieczki zwiedzili wiele historycznych zabytków oraz zobaczyli życie mieszkańców tych państw. 
 Łącznie w pierwszym 25–leciu działalności KTG "Wierchy" członkowie klubu (684 osoby) uczestniczyli w 35 górskich obozach wędrownych, 212 imprezach sobotnio niedzielnych (2756 osób), 20 Ogólnopolskich 1 Majowych Rajdach Świętokrzyskich (377 osób), 6 Zlotach Aktywu Turystycznego WP (65 osób), 15 dużych imprezach organizowanych przez Oddział PTTK MW i inne wchodzące w jego skład kluby turystyczne (98 osób). Ponadto odbyło się w tym czasie 7 balów przebierańców, z udziałem 430 uczestników oraz 3–dniowe (22–24 października 1993 r.) Obchody 25–lecia Klubu zorganizowane w Garczynie k/Kościerzyny, w których wzięło udział ponad 100 osób. 
 W tamtym okresie za działalność turystyczną Złote Honorowe Odznaki PTTK otrzymali: Zdzisław Radomski, Tadeusz Rutkowski i Wilhelm Weber (wszyscy w 1984 roku), zaś Halina Dargacz otrzymała Odznakę Zasłużony w pracy PTTK wśród młodzieży, a cały klub Srebrną Honorową Odznakę PTTK. 
 W 1985 roku reprezentanci klubu (Halina Dargacz, Marian Wojewoda, Andrzej Niemiec, Witold Gunia i Cezary Kubelka) zdobyli dyplom uznania w IV Centralnym Turnieju Wojskowych Oddziałów PTTK. Odznakę za turystyczną wytrwałość uzyskał zaś Zdzisław Radomski. 
 W pierwszym 25–leciu na wieczną marynarską i turystyczną wachtę odeszli następujący członkowie klubu, którzy zginęli na turystycznym szlaku : Kazimierz Budzianowski zasypany lawiną w marcu 1987 roku pod Czerwonym Żlebem w Tatrach 
i Edward Wilczek, który spadł do przepaści w Tatrach 25 czerwca 1991 roku. W sierpniu 1987 roku na przejściu granicznym w Terespolu zmarł na zawał serca, podczas wycieczki zorganizowanej przez oddział PTTK MW, jej organizator, a jednocześnie długoletni działacz Klubu "Wierchy" Roman Stefaniszyn. Zmarli w tamtym okresie: Marek Smułka (wrzesień 1985), Władysław Maj (sierpień 1989), Franciszek Czerski (wrzesień 1989) i Zdzisław Radomski (październik 1989).
 W 1994 roku Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" kierowany do 17 grudnia 2000 roku przez prezesa kmdr. Andrzeja Probuckiego i wiceprezesów: Halinę Dargacz i Henryka Wacewicza, a następnie przez prezesa Henryka Wacewicza i wiceprezesa Halinę Dargacz podjął dalszą działalność turystyczną i krajoznawczą. Rozmiary tej działalności, zwłaszcza w zakresie turystyki kwalifikowanej uległy znacznej fluktuacji. Jej przyczyną były zmiany 
w polityce państwa, ograniczające pomoc materialną dla organizacji społecznych. W wyniku tych ograniczeń ustały możliwości dofinansowywania obozów wędrownych, które były poprzednio podstawowym elementem działalności klubu, zwłaszcza w wyjazdach w góry 
i poza granice kraju. W tych uwarunkowaniach po 2 latach prosperity turystycznej (1994–1995) doszło do 3 letniej przerwy (1996–1998) w organizacji zbiorowych (liczących 35–45 osób) wycieczek zagranicznych członków KTG "Wierchy". Jedynie część członków brała udział indywidualnie lub w małych grupach w różnych zagranicznych podróżach turystycznych w ramach wycieczek organizowanych przez biura turystyczne funkcjonujące na wybrzeżu i w kraju.
 Otwarcie granic i rozwój turystyki autokarowej, organizowanej przez wykwalifikowane biura podróży i ośrodki turystyczne, znacznie ułatwiło organizację wycieczek i innych imprez turystycznych regionalnych, krajowych i zagranicznych bez potrzeby przynależności do organizacji turystycznych. Wykorzystywano do tego celu często samochody prywatne, a także wypożyczane autokary, wagony kolejowe lub miejsca 
w samolotach. Z tych form turystyki i środków transportu korzystał coraz częściej (zwłaszcza a latach 1994–1995 i po 1999 roku) Klub Turystyki Górskiej "Wierchy". Podkreślić należy, że część członków klubu nadal aktywnie uczestniczyła i uczestniczy we wszystkich formach turystyki pieszej, rowerowej i kajakowej, organizowanych przez inne kluby oddziału PTTK Marynarki Wojennej. Mając na względzie wiek i doświadczenie turystyczne oraz nowe możliwości transportu i przemieszczania się przez granicę państw, władze klubu pod naciskiem jego członków dokonały pewnej modernizacji form poprzedniej jego działalności. 
  W latach 1994–2007 doszło też do znacznych zmian osobowych wśród członków klubu, ze względu na wiek i zmianę miejsc zamieszkania wyłączyło się z jego działalności wielu zapalonych turystów górskich. W ich miejsce przybyli nowi, z równym jak oni zapałem do turystycznych marszów, wspinaczek, podróży i towarzyskich spotkań.
 W maju 2007 Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" liczył 105 członków, wśród których 21 posiadało staż klubowy od 25 do 39 lat, 9 osób staż od 10 do 25 lat, a 75 członków staż od 1 roku do 10 lat, wśród nich 7 posiadało 6–cio letni staż; 7 członków 5–iu letni staż; 3 członków 4 letni staż; 20 członków 3 letni staż; 15 członków 2 letni i 23 członków roczny staż.
 Średnia wieku tych członków klubu wynosiła ok. 62 lat. W wieku od 66 do 80 lat było 32 osoby; w wieku od 56 do 65 lat 37 osób; w wieku 46 do 55 lat 27 osób; 
w wieku 36 do 45 lat trzy osoby; w wieku 26 do 35 lat 3 osoby i wieku 16 do 25 lat 3 osoby. 
 W KTG "Wierchy" jest aktualnie 18 małżeństw, w tym siedem zawartych przez jego członków, w wyniku uczestnictwa w działalności turystycznej klubu. Zdecydowaną przewagę posiadają w klubie Panie, których jest ponad 65%. Ponad 70 osób – członków klubu to emeryci, a tylko 3–ech jego członków uczy się aktualnie w szkołach i uczelniach Trójmiasta. Członkowie klubu w zdecydowanej większości mieszkają na terenie Trójmiasta, a także 
w gminie Kosakowo, Wejherowie, Elblągu, Sztumie, Malborku i Warszawie. Wśród członków klubu jest dwóch czynnych nominowanych profesorów, czterech doktorów nauk i nauk medycznych, pięciu lekarzy oraz 19 starszych oficerów rezerwy i w stanie spoczynku. Są w nim również pracownicy banków i administracji państwowej oraz oświaty i służby zdrowia. 
 Biorąc pod uwagę powyższe fakty oraz zapał i możliwości finansowe znacznej części członków klubu, zarząd KTG "Wierchy" organizuje częściej niż w poprzednich latach wycieczki zagraniczne, do państw europejskich, a także do Afryki, Azji 
i Ameryki Południowej. Uczestnicy wycieczek poznają piękno przyrody i krajobrazów odwiedzanych państw oraz miasta i znajdujące się w nich zabytki kulturalne (muzea, zamki, kościoły, cmentarze) ale także i ich infrastrukturę (mieszkania, domy handlowe, bazary, obiekty sportowe i turystyczne, stan dróg, mostów, tuneli i wiaduktów). Ponadto mają oni także możliwość wspinania się na szczyty gór pieszo lub korzystając z transportu samochodowego, a nawet śmigłowcowego. Łagodne stoki położone na niższych wysokościach pokonywane są pieszo przez zdecydowaną większość obecnych członków klubu, biorących udział w wycieczkach, a wyższe szczyty tylko przez dobrze do tego przygotowanych turystów. 
 W latach 1994–2006 członkowie KTG "Wierchy" (których od 2000 roku liczba systematycznie wzrastała) i sympatycy (jest ich około 20 osób) uczestniczyli 
w 16 wycieczkach zagranicznych i autokarowych rajdach turystycznych oraz w 10 krajowych autokarowych i kolejowych wycieczkach i rajdach w Góry Świętokrzyskie, Tatry, Sudety, Bieszczady i w rejon Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
  W maju( 13-23.05) 1994 roku 45. członków klubu pod kierownictwem Leonarda Budniaka z pilotem Henrykiem Wacewiczem (w 50-tą rocznicę bitwy pod Monte Cassino) wyjechało autokarem "POLMARU" do Włoch i San Marino. Zwiedzono wówczas: Wenecję, Padwę, Rzym, Watykan, Anzio, Monte Cassino, Lorento, San Marino, Rimini, Bolonię i Wiedeń.
  Rok po tym, we wrześniu (5-20.09) 1995 roku 43. osoby pod kierownictwem Leonarda Budniaka wyjechało autokarem do Hiszpanii – gdzie obok odpoczynku zwiedzano wschodnie Lazurowe Wybrzeże tego kraju i znajdujące się tam zabytki historyczne jak: Klasztor Montserral, Barcelonę i jej muzea oraz grające fontanny i akwarium morskie.  
  Po trzech latach od wspomnianej już wyżej przerwy nadeszły lata prosperity dla biur podróży i turystów z Klubu Turystyki Górskiej "Wierchy". W okresie od maja 1999 r. do września 2007 roku turyści – członkowie KTG "Wierchy" 14 razy wyjeżdżali lub wylatywali grupowo za granicę Polski. Miejsca tych wyjazdów prezentuje niżej zamieszczony wykaz:
   

  - 01–10.05.1999 – Holandia, Belgia, Francja – 43 osoby (autokar);
- 01–21.05.2000 – Włochy i Grecja – 45 osób (autokar i prom); 
- 19.04–04.05.2001 – Egipt – 48 osób (samolot, kolej i autokar);
- 12–28.05.2002 – Francja, Andora, Hiszpania, Portugalia – 45 osób (autokar);
- 23.03 – 12.04.2003 – Chiny, Tajlandia, Singapur – 40 osób (samolot i autokar)
- 01–18.05.2003 – Chorwacja, Słowenia, Słowacja, Czechy, Bośnia i  
  Hercegowina oraz Węgry – 32 osoby (autokar)  
- 01–16.05.2004 – Włochy Południowe (Wenecja, Padwa, Florencja, Rzym,  
 Neapol, Pompei) Sycylia (Palermo, Katania, Etna, Syrakuzy,
  Cafalu) Rimini oraz San Marino - 45 osób (autokar ,prom);
- 9.09.2004 - Ukraina (Lwów) – 43 osoby (autokar);
- 14.02-08.03.2005 – Meksyk, Boliwia, Peru – 26 osób(samolot, autokar)
- 25.06–05.07.2005 – Rosja (Sankt Petersburg, Peterhof), Estonia (Talin), Łotwa  
  (Ryga) Litwa (Wilno, Troki) – 38 osób (autokar ,statek);
  - 9-10.09.2005 - Republika Federalna Niemiec (Berlin, Poczdam) - 38 osób(autokar)  
- 06–21.09.2006 – Turcja (Antalyia, Efezu, Troja, Istambuł, Adampol i Dolina
  Zelve) – 50 osób (samolot i autokar)
  - marzec 2007 – wycieczka dookoła świata
  - 6-21.09.2007 - Tunezja

  Przebieg większości z wymienionych wycieczek których pilotem zawsze był kmdr rez. dr Henryk Wacewicz, a ich kierownikiem najczęściej kmdr rez. Leonard Budniak został sfilmowany, a każdy z ich uczestników dzięki mozolnej, ale bardzo udanej pracy, członka klubu Henryka Nagrodzkiego otrzymał kasetę, na której znajdują się zapisy filmowe ważniejszych fragmentów ich przebiegu i zwiedzanych obiektów kulturalnych. Kasety bardzo rozszerzają wiedzę uczestników wycieczek o geografii i infrastrukturze zwiedzanych państw i miast, oraz ich zabytkach kulturalnych. W wymienionych wycieczkach uczestniczyło dotąd łącznie ponad 534 osoby spośród członków i sympatyków KTG "Wierchy". Podkreślić należy, że około 50% uczestników wymienionych wycieczek stanowili ci sami członkowie klubu lub jego sympatycy. Pozostałe 50% uczestników zmieniało się w każdej wycieczce. Wiążę się to jak już wspomniano, z możliwościami finansowymi członków klubu oraz miejscem wycieczki i środkiem transportu. Po każdej wycieczce na ogólnych zebraniach klubu odbywają się wymiany zdjęć wykonywanych przez jej uczestników oraz konkursy albumów i kronik, a także pieśni i wierszy (napisanych w trakcie ich trwania, a obrazujących ich przebieg).
 Należy także podkreślić, że aktywność organizacyjną i turystyczną prezentowaną w ostatnich latach działalności klub zawdzięcza takim długoletnim jego członkom jak: Henryk Wacewicz, Halina Dargacz (matka klubowa – organizatorka klubowych zabaw i konkursów), Jerzy Palusiak (do 2000 roku), Henryka Budniak (szefowa finansów klubu), Barbara Oses (autorka ponad 300 wierszy i piosenek obrazujących pracę klubu), Gizela Trela – Lewandowska, Elżbieta i Jan Cichoccy, Danuta i Zbyszek Wysok, Jerzy Cuper, Henryk Nagrodzki (naczelny reżyser i fotograf klubu), Mirosława Wacewicz, Zygmunt Miszewski (poeta, prozaik, kronikarz i fotograf klubowy), Jan Dzieciuch oraz kilku innym, nie wymienionych z nazwiska członków.
Ich działalność w tym czasie dopinguje i wspiera osobistym zaangażowaniem długoletni prezes Oddziału PTTK Marynarki Wojennej kmdr rez. Leonard Budniak (ojciec klubowy) KTG "Wierchy". Klub stanowi bowiem swoistą dobrze zorganizowaną "Rodzinę Turystyczną" posiadającą swoją "matkę" i "ojca" otaczających jej członków "dzieci" (turystów) rodzinną opieką.
 W mijającym (licząc od stycznia 1994 roku) 13–to leciu, a zwłaszcza w ostatnich 
6 latach zarząd klubu nadal organizuje (w każdym roku) rajdy i wycieczki piesze po ziemi gdańskiej. Czyni to pod zmodyfikowanym co do treści, ale zawsze aktualnym hasłem "Po górach bez gór". Najczęściej członkowie klubu maszerują po klifie nadmorskim oraz Wzgórzach Morenowych i Pojezierzu Kaszubskim. 
  Do powtarzających się w każdym roku imprez organizowanych przez zarząd KTG "Wierchy", na podstawie rocznych planów akceptowanych na styczniowych zebraniach sprawozdawczych przez obecnych na nich (zawsze ponad 65 – 70%) członków należały i należą: 
1. Systematyczne zebrania ogółu członków klubu (w każdy pierwszy piątek miesiąca) na których omawiane są plany i zasady organizacji oraz przebiegu wycieczek i rajdów sobotnio – niedzielnych po ziemi gdańskiej (1-2 rajd lub wycieczka w miesiącu), wycieczek i rajdów krajowych i zagranicznych, balów klubowych i innych imprez. Wysłuchiwane są także sprawozdania z odbytych rajdów i wycieczek. Na zebraniach tych dokonywana jest także ocena kronik i zdjęć konkursowych, a także oglądane są filmy z rajdów i wycieczek zagranicznych. Po zebraniach odbywają się "rodzinne" spotkania klubowe (najczęściej z udziałem około 50% członków klubu) na których obchodzone są wszelkiego rodzaju jubileusze członków i sympatyków klubu (przypadające w danym miesiącu). Odbywają się też wieczory poezji (członkowie klubu czytają swoje wiersze) i śpiewy klubowych piosenek (pisanych również przez jego członków).
2. Konkursy fotografii turystycznych i kronik klubowych z przebiegu rajdów i wycieczek wykonywanych przez ich uczestników.
3. Rajdy rowerowe po Ziemi Kaszubskiej.
4. Rajdy "po górach bez gór" – co najmniej jeden na dwa miesiące.
5. Rodzinny Rajd Górski Wojska Polskiego "Tatry", "Sudety" lub "Bieszczady"
6. Wycieczki zagraniczne: Kronikarze klubowi sporządzają z ważniejszych wycieczek zagranicznych szczegółowe sprawozdania które kopiują sobie ich uczestnicy aby je lepiej zapamiętać i przypomnieć po latach. W czasie przejazdów autokarem wyświetlane są filmy związane tematycznie z programem wycieczki lub prezentujące przebieg poprzednich wyjazdów. Wygłaszane są również prelekcje dotyczące ważniejszych wydarzeń historycznych związanych z rejonem, miastem lub krajem leżącym na trasie aktualnej wycieczki. 
Podkreślić należy ,że klub jest samowystarczalny pod względem przygotowania, prowadzenia i dokumentowania swojej działalności. Posiada własnych lekarzy, poetów, kronikarzy, fotografów i filmowców, a także muzyków i wykwalifikowanych pilotów wycieczek krajowych i zagranicznych oraz przewodników górskich ( tatrzańskich i sudeckich ). Są w nim tłumacze przysięgli i znawcy kilku obcych języków, a także historycy wojskowości oraz najnowszej historii, Polski, Europy i Świata.

7. Bale "przebierańców" i " andrzejkowe " lub tz. "karczma piwna" – organizowana wspólnie z Klubem Turystyki Pieszej "ZAWRAT". Każdy bal przebierańców był organizowany pod innym hasłem nawiązującym do treści odbytych w danym roku wycieczek zagranicznych lub ważnych wydarzeń krajowych. Przykładowo 16 lutego 2001 r. bawiono się pod hasłem "Klinem w XXI wiek", a 8 lutego 2002 roku hasłem była "Dziura dziurą ,a karawana idzie dalej", zaś 28 lutego 2003 roku "Bal nad balami 35 lat z "Wierchami"". 6 lutego 2004 roku hasłem balu było "Chcecie czy nie chcecie do Unii przez bramkę wejdziecie", a 24 lutego 2006 roku obowiązywały stroje dostosowane do hasła "Od Meksyku do Nevady"
8. Noce Świętojańskie (w Poroszynie, Łebie, Rewie lub w Dębkach czy Pierwoszynie) gdzie uczestnicy tych kwiatów szukają kwiatów paproci i rzucają wykonane przez siebie piękne wianki.
9. Wykopki u "Beni", grzybobranie, kuligi, biegi narciarskie i rajdy rowerowe.
10. Ogniska i konkursy sprawnościowe oraz z wiedzy o przebytych szlakach turystycznych i zwiedzanych podczas wycieczek obiektów kulturalnych.
11. Zloty turystów górskich (w Czernicy lub w okolicy Dębek – w zależności od okolicznościowych rocznic). 
12. Odwiedziny grobów zmarłych członków klubu pod hasłem "Z tradycyjną świeczką u naszych wędrowców"
  W ostatnim trzynastoleciu na wieczną turystyczną podróż odeszli: Kazimierz Jasiński (grudzień 1999r.), Jerzy Palusiak (maj 2001 r.), Tadeusz Pyzik (kwiecień 2006r.), Lidia Marszałek (maj 2007r.).
  Klub Turystyki Górskiej "Wierchy" posiada swój "hejnał" śpiewany na wycieczkach rano, przed rozpoczęciem podróży oraz hymn śpiewany na wszystkich klubowych spotkaniach, rajdach i wycieczkach (przed ich rozpoczęciem). 

 

 

  Referat opracowano na podstawie ankiet osobowych członków KTG "Wierchy" przechowywanych w Oddziale PTTK Marynarki Wojennej w Gdyni oraz planów pracy zarządu, kronik i sprawozdań klubowych wykonywanych dla zarządu Oddziału i potrzeb statystycznych ZG PTTK. Wykorzystano też własne notatki sporządzane w trakcie wycieczek oraz filmy wykonane przez Henryka Nagrodzkiego i wywiady oraz relacje długoletnich członków klubu.